Erişti himmet-i şeyhim inâyet eyledi Mevlâ
Açıp "lâ" perdesin gördüm kamusu "mazhar-ı illâ"

Hüvel-Evvel Hüvel-Âhir Hüvel-Bâtın Hüvez-Zâhir
Hüver-Rahîm Hüvel-Kâhir Hüvel-Ferd ü Hüvel-Mevlâ

"Ve in min şey'in illâ"dan meğer kim olmadın âgâh
Kuru davâ ile kaldın çürüttün ömrü vaveylâ

Ki sen ol nûr-u Ahmed'ken Ahad'den vâhidiyyetken
Dahi sırr-ı hüviyyetken kalasın âlem-i süflâ

Yalancı nefsimi bildim büyük düşman imiş gördüm
Kulûb-u mutmain oldum bu âlem oldu hep me'vâ

Bilindi "küntü kenz" sırrı açıldı perde-i zulmet
Görürem bu cihân halkı kimi Mecnûn kimi Leylâ

Elinde var iken fırsat geçirme ide-gör gayret
Tuta-gör bir yed-i kudret olunsun menzilin bâlâ

Tena'um içre cennetten celâli kahrına düştün
Yedi tamuya bend oldun düşün bir mebdein ara

Tenin toprak cânın sudur nefis bâd-ı hevâdandır
İyi bil nârıdır rûhun meded ermek dile nûra

Şerîat pâyine bend ol hakîkat râhına azm et
Bulup bir mürşid-i kâmil bu derdin çâresin ara

Pîr-i Sâmî gibi şâhı bulup sıdk ile kıl âhı
Açar ol müstakîm râhı eriştirir seni yâra

Ayırma Salih'i yâ Rab Muhammed şeyh-i Sâmî'den
Ağardı lihyemiz şâhım velâkin kalbimiz kara


Açıklamalar

İnâyet: Yardım.

Lâ, illâ: Kelime-i tevhidin yokluğu ve varlığı ifade eden başı ve sonu (Allah'tan başka ilâh yoktur).

Hû: "O" demektir ve Allah'ın zât ismidir. Evvel, Âhir, Bâtın, Zâhir, Kâhir, Ferd ve Mevlâ O'dur demektir.

"Ve in min şey'in illâ": İsrâ Sûresi 44. ayeti. "O'nu hamd ve tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur..."

Âgâh: Vâkıf, bilen.

Vaveylâ: Eyvah, yazık.

Ahad, Vâhid: Tek, eşsiz (Allah'ın sıfatı).

Sırr-ı hüviyyet: Aslı, geliş yeri. Allah'ın nurundan olma hâli.

Süflâ: Sefil, aşağı, bayağı.

Kulûb-u mutmain: Nefs-i mutmain olan, Allah'a O'nun istediği şekilde ve lâyıkıyla inanan.

Me'vâ: Yurt, makam, cennet.

Küntü kenz: "Ben bir gizli hazineydim." (Hadis-i Kudsî)

Perde-i zulmet: Karanlık perdesi.

Yed-i kudret: Kudret eli.

Menzil: Yollardaki konak yeri, ev, konak, mesafe.

Bâlâ: Yüksek.

Tena'um: Nimet içinde, bolluk içinde bulunarak rahat etme.

Celâl: Cenâb-ı Hakk'ın sıfatı.

Tamu: Cehennem.

Mebde: Evvel, başlangıç.

Bu beyitte: Bedenin toprak, su, hava ve ateşten ibaret olduğu anlatılmaktadır.

Nâr: Ateş.

Pây: Ayak, kök.

Râh: Yol.

Müstakîm râh: Düz ve doğru yol.

Lihye: Sakal.