Page 541 - Gülden Bülbüllere Teveccüh Sohbetleri - Abdurrahim Reyhan Erzincani

Teveccüh Sohbetleri 543

Sohbet şeyhi olan Halid-i Cizrevi Hazretleri anlatıyor; “Şeyhlerin Şeyhi Halid-i
Bağdadî Efendimiz’in Cizre’ye gelen bir halifesinden tarikat aldım. İlk
teveccühünün bereketiyle keşf’ül kulub oldum. Yanından ayrıldıktan sonra
medreseye gittim. Münkir talebelerle sohbet ettim. Bu münkirlerle sohbetten sonra
üzerimde bulunan hal gitti.”
8
• Seyyid Taha Hazretleri Irak Revândız’da iki topluluk arasında olan dargınlığı
ortadan kaldırmak için sulh ve barıştırma, dinî bir emir olduğundan hareket eyledi.
Her iki taraf Seyyid Tâhâ Hazretleri’ni görünce, birlikte karşılayıp ellerini öperek
emirlerine uydular. Bunları barıştırıp Nehrî'ye geldiklerinde âdetleri olduğu üzere
Nehrî yolunda bulunan nehir kenârında Zî Tûvâ Çeşmesi başında istirahat ettiler.
Beraberlerinde bulunan bin kişiye öyle bir teveccüh ettiler ki bunlardan beş yüz
kişi derhal o anda hâl ve keramet sahibi oldu.
9
• Seyyid Sıbgatulallahi Arvasi Hazretleri sonraki meşayihin arasında maruf olan
teveccühün tarikatta bid’at olduğu, eski meşayih zamanında olmadığı yolunda
halkın kalbindeki şüpheyi gidermek için işaret etti. Bununla, onların zamanında
maruf olan teveccühün hakikatini değiştirmeyecek şekilde tasarrufun zarar
vermediğini, adların değişmesine itibar olmadığını remzederek Gavs Hazretleri
buyurdu ki: “Teveccüh eskiler arasında maruf olan iltifat nazarının bir çeşididir,
yalnız onlar bu nazarı teker teker karşılarına alarak yaparlardı. Bunun için bir
cemaat toplamazlardı. Teveccüh ise umumi bir nazardır.” Bu mübarek sözlerden
sonra Gavs Hazretleri şimdiki teveccüh şeklinin ihdası, adı geçen hakikati
değiştirmemekle birlikte, bununla memur olunduğunu işaret için buyurdu ki: “Ben
bu teveccühle kuvvetli bir şekilde emir olundum.” diyerek meşayihin buna çok
ihtimam gösterdiğini belirttiler. Teveccüh üzerine sohbetlerine devam ederek
buyurdular ki: “Teveccüh müridin zulmetinin, şeyhin akıttığı nur sebebiyle
boşaltılmasıdır. Çoğu zaman mürit kendisinde vuku bulan hali hissetmez” .
10
Seyyid Sıbgatullah Arvasi Hazretleri, avam konusunda teveccüh’ü sohbete tercih
eder ve “Teveccüh avamın kalbinde beliren vesvese ve kuruntuları giderir.” derdi.
Belki de meşrebi buna uygun olan havas hakkında da teveccüh’ü sohbete tercih
etmek gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca eski dönemlerde bilinen “nazar” hakkında
söylenmiş olan bazı şiirleri okumak sureti ile eskilerin bildiği nazar ile şimdiki
teveccüh’ün aynı şey olduğunu ifade ederdi.
11
Seyyid Sıbgatullah Hazretleri’nin müritlerine teveccühü, sohbetinden daha ziyade
ve faydalı idi. Onun için sohbet süresi çok az olurdu. Teveccühte gözünü açanları

8 Minah, Seyyid Sıbgatullahi Arvasi, s.143
9 İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.18, s.246
10 Minah, Seyyid Sıbgatullahi Arvasi, s.117,M185
11 Nakşibendi Şeyhlerinin Mukaddes Sözleri, s.76