Page 95 - Gülden Bülbüllere Teveccüh Sohbetleri - Abdurrahim Reyhan Erzincani

Teveccüh Sohbetleri 91

Burada Vav’dan mana senin varlığın, kulun varlığıdır.
Ahed’den mana Cenabı Hakk’ın azameti zâtıdır.
Senin varlığın onu göstermiyor. Senin varlığın yok olunca bütün eşyanın varlığı da yok
olur.

Eşyanın varlığı yok iken,”Hüvel evvelû velâhiru vezzâhiru velbâtın” bu eşya yok iken,
5
bu halkiyat yok iken, kim vardı? Allah vardı.
Değil mi? İnancımız, imanımız bu. Peki, bu bütün halkiyat yok olacak, kim kalacak?
Yine Allah kalacak.

Ama Cenabı Hak tekrar insanları, cinleri halk edecek. Daha bütün bu sayılmayacak
kadar geçmişte, gelecekte, semada, karada, denizde ne kadar varlık var ise bunların
hiçbirini Allah bir daha halk etmeyecek. İnsanlarla cinleri halk edecek. İnsanlarla cinleri
niçin halk edecek? Çünkü Allah’ın şeriatı, emri insanlara, cinlere olduğu için. Allah’ın
emrini yerine getirenleri, tutanları mükâfatlandıracak, tutmayanları da cezalandıracak.
Onun için insanları, cinleri halk edecek. Çünkü diğer mahlûkatın, insanlardan cinlerden
başka, hiçbir varlığın hayrı yok, şerri yok; onlar mükâfatlanmayacak,
mücazatlanmayacaklar.

Onun için bak! Cenabı Hak buyuruyor ki: “Legad haleknel insane fi ahseni takvim,
sümme radednahu esfele sâfilîn” 8 “Biz insanı çok güzel halk ettik, kıymetli halk ettik.
O çok güzel halk etmiş olduğumuz insanı cehennemin esfele sâfilîne düşürürüz”.
Hadisi şerifte de Peygamber Efendimiz: “İnsanlar ulvidir; insanlar süflidir.”,
buyuruyor. Ulvînin manası, insanlar gökleri aşar melekleri geçer; süflînin manası,
insanlar hayvanlardan aşağı düşer. Dikkat edin niye böyle oluyor bu insanlar? Bunlar
mükellef olan insanlardır.

Büyüklerimizden Azizan Hazretleri Aliyir Ramiteni geçer “Ve ila ruhi vâlihi fî
muhabbeti mevlâhül ğaniyyül maruf bi Hazreti Azizan Havace Aliyyir Ramiteni.” biz
bu mübarek zâtı daima her gün hatmemizde okuyoruz. Onun zamanında zâhir ulema
buna bir sual açıyor. Nasıl bir sual açıyor? Diyorlar ki:
—Cenabı Hak ilmi ezelide ruhları halk etti. Onlara “Elestü bi rabbiküm” 9 fermanı
oldu. Ben sizin rabbiniz değil miyim?, diye Cenabı Hakk’ın ruhlara bir emri oldu.
Ruhlar da cevap verdiler. Bir takım ruhlar, küftuku, cevap verdiler. Ama ahiri ervahta,
bu ruhlar bütün dünyadan gelip geçtikten sonra, artık hiçbir canlı kimse kalmayacak.
Ondan sonra bu sefer de “li menil mülkül yevm” 10 “Hani bu mülke benim diyenler?”
emri olacak. O zaman cevap yok, olmuyor da. Cenabı Hak kendi sorusuna kendisi
cevap veriyor, “lillahil vahidil kahhar” . Cenabı Hak halk ettiği zaman ruhlar “Elastikü
10
bi rabbiküm” fermanına cevap verdiler de ama insanlar yok olduğunda ruh yok
olmuyor. Çünkü var olan ceset, yok olacak ceset. Evet, dünyadan insanlar geçtikten

8 Tin 95:4-5
9 Araf 7:172
10 Mümin 40:16